Sandomierska Kapituła Katedralna

Istnienie sandomierskiej kapituły kolegiackiej datuje się co najmniej na rok 1191. W 1818 r. stała się ona katedralną. W dawnych wiekach ze względu na uposażenie i znaczenie spośród wszystkich kapituł kolegiackich tylko sandomierska i łowicka starały się naśladować w pełni kapituły katedralne. W diecezji krakowskiej istniało 19 kapituł kolegiackich. Pierwsze miejsce wśród nich i bezpośrednio po katedralnej zajmowała kapituła kolegiaty sandomierskiej. Okres najświetniejszego rozwoju kapituły sandomierskiej przypada na wiek XVIII. Personalnie posiadała najliczniejszą obsadę: 7 prałatów (prepozyt, dziekan, archidiakon, scholastyk, kantor, kustosz, kanclerz) i 16 kanoników (w tym dwóch kaznodziejów i dwóch penitencjarzy). W sprawowaniu służby Bożej w kolegiacie, a później w katedrze kapituła miała do pomocy niższe kolegia:

• wikariusze, których liczba stopniowo zmniejszała się z dwunastu,
• mansjonarze (8 osób), których obowiązkiem od XV w. do 1825 r. było odmawianie oficjum o NMP i odprawienie wotywy „De Beata”,
• psałterzyści (8 osób) śpiewali Psalmy podczas codziennych nabożeństw w latach 1682-1825,
• altarzyści (7 osób), byli to kapłani odprawiający Msze św. fundacyjnie w latach 1717-1786.

W sumie członków kapituły i osób wspomagających w służbie Bożej było 58. Od roku 1818 kapituła liczy 4 prałatów i 8 kanoników gremialnych. Od 1735 r. istnieją sandomierscy kanonicy honorowi. W 1896 r. reskryptem Sekretariatu Stanu kapituła otrzymała prawo zmiany stroju chórowego z czarnego na fioletowy. W latach 1717-1734 kapituła była proboszczem habitualnym parafii kolegiackiej a później katedralnej. W latach 1818-1983 kapituła katedralna uczestniczyła w zarządzaniu diecezją, stanowiąc senat biskupa, wyrażający zgodę lub wypowiadający swe zdanie przy podejmowaniu przewidzianych przez prawo decyzji w zarządzie diecezji. Sede vacante kapituła wybierała wikariusza kapitulnego. W ciągu 800 lat przez kapitułę sandomieską przeszło wiele wybitnych osób zasłużonych dla życia Kościoła i Ojczyzny. Wystarczy wspomnieć błogosławionych: Wincentego Kadłubka, Czesława, Jana Prandotę, kandydatów na ołtarze: bp Nanker, ks. A. Rewera i bp Piotr Gołębiowski oraz około 80 biskupów, w tym wielu bardzo wybitnych np. prymas M. Trąba, kard. Z. Oleśnicki, ludzi zasłużonych dla nauki: Jan Długosz, Hugo Kołłątaj, Wincenty Granat.

Do lat osiemdziesiątych obecnego stulecia alumni seminarium pod przewodnictwem kanonika hebdomadariusza śpiewali w niedzielę „Tercję” oraz Nieszpory. W czwartki członkowie kapituły odprawiali Mszę św. „Cibavit”.

Skład osobowy kapituły sandomierskiej podał ks. J. Wiśniewski w „Katalogu prałatów i kanoników sandomierskich od 1186 do 1926 roku”, Radom 1928. Później ukazało się „Uzupełnienie do Katalogu prałatów i kanoników sandomierskich” wydane przez M. Niwińskiego i J. Wiśniewskiego, Sandomierz 1938.

Prałaci

  1. Dziekan Kapituły: Ks. dr Adam Kończak
  2. Archidiakon: Ks. mgr Zbigniew Mistak
  3. Scholastyk: Ks. Marian Kondysar
  4. Kustosz: Ks. dr Waldemar Gałązka

Kanonicy gremialni

  1. Ks. dr Michał Mierzwa
  2. Ks. dr Jacek Beksiński
  3. Ks. dr Kazimierz Skawiński – Penitencjarz
  4. Ks. dr Jan Biedroń
  5. Ks. Zygmunt Gil
  6. Ks. mgr lic. Krzysztof Rusiecki
  7. Ks. mgr Bogusław Pitucha
  8. Ks. mgr Józef Szczepański

Seniorzy

  1. Ks. infułat prof. dr hab. Józef Krasiński
  2. Ks. prałat dr Czesław Murawski
  3. Ks. prałat dr Jerzy Lewiński
  4. Ks. prałat dr Wiesław Wilk

Kanonicy honorowi

  1. Ks. mgr lic. Dariusz Janusz Bęc
  2. Ks. mgr lic. Jan Butryn
  3. Ks. prof. dr hab. Jan Chwałek
  4. Ks. mgr Stanisław Tadeusz Gieroń
  5. Ks. dr Zygmunt Marian Grabiec
  6. Ks. mgr Franciszek Grela
  7. Ks. Wiesław Gucwa
  8. Ks. dr Władysław Gwóźdź
  9. Ks. dr Kazimierz Hara
  10. Ks. Jan Jagodziński
  11. Ks. prof. dr hab. Zdzisław Janiec
  12. Ks. mgr lic. Wiesław Henryk Kowalewski
  13. Ks. dr Marek Jan Kozera
  14. Ks. Henryk Krawczyk
  15. Ks. mgr lic. Józef Krawczyk
  16. Ks. mgr Stefan Marian Kryj
  17. Ks. Krzysztof Krzemiński
  18. Ks. Tadeusz Mach
  19. Ks. mgr Andrzej Machowicz
  20. Ks. mgr Włodzimierz Mazur
  21. Ks. Marian Molga
  22. Ks. dr hab. Tomasz Moskal
  23. Ks. Mieczysław Murawski
  24. Ks. Adam Nowak
  25. Ks. Tadeusz Antoni Ocimek
  26. Ks. Krzysztof Jan Pałac
  27. Ks. mgr Jan Pawlik
  28. Ks. dr Wojciech Franciszek Pietraszek
  29. Ks. mgr lic. Mariusz Piotrowski
  30. Ks. Czesław Przewłocki
  31. Ks. mgr Andrzej Rusak
  32. Ks. mgr Jerzy Siara
  33. Ks. prof. dr hab. Leon Siwecki
  34. Ks. mgr Jan Sobczak
  35. Ks. dr Jacek Bolesław Staszak
  36. Ks. dr Stanisław Szczerek
  37. Ks. mgr Józef Śmigiel
  38. Ks. Wacław Tomczyk
  39. Ks. mgr Józef Turoń
  40. Ks. Jan Feliks Wamyj
  41. Ks. Ryszard Wamyj
  42. Ks. mgr Zygmunt Wandas
  43. Ks. dr Dariusz Ryszard Woźniczka
  44. Ks. mgr Ryszard Zbyrad
  45. Ks. mgr Grzegorz Zwoliński