Święty Krzyż – Sanktuarium Relikwii Drzewa Krzyża Świętego

SANKTUARIUM RELIKWII DRZEWA KRZYŻA ŚWIĘTEGO
BAZYLIKA MNIEJSZA PW. TRÓJCY ŚWIĘTEJ
Zgromadzenie Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej

KONTAKT:

Gm. Nowa Słupia, pow. Kielce, woj. świętokrzyskie
26-006 Bieliny, Święty Krzyż 1

tel. (+48) 41 317 70 21
E-mail: infoswkrzyz@gmail.com
Strona www: www.swietykrzyz.pl

MSZE ŚWIĘTE:

Niedziele i święta: 8:00; 9:30; 11:30, 15:00 i 17:00 (od maja do września)
Dni powszednie: 7:00 (w kaplicy klasztornej); 12:00 (w bazylice – od maja do września)

KAPŁANI:

Rektor - O. mgr lic. Dariusz Malajka OMI

- POKAŻ WIĘCEJ INFORMACJI O PARAFII -

INFORMACJE O SANKTUARIUM

Odpusty:

Trójcy Świętej (niedziela Trójcy Świętej)
Krwi Przenajdroższej (pierwsza niedziela lipca) połączony z Diecezjalną Pielgrzymką Rodzin
Podwyższenia Drzewa Krzyża Świętego (II niedziela września rozpoczęcie; III niedziela września zakończenie)

Historia:
Święty Krzyż (Łysa Góra, Łysiec) jest drugim co do wysokości (595 m n.p.m.) szczytem Gór Świętokrzyskich. W czasach prehistorycznych był miejscem pogańskiego kultu religijnego. Data założenia klasztoru benedyktyńskiego na Łysej Górze nie jest znana dokładnie. Tradycja benedyktyńska potwierdzona przez Długosza w „Dziejach Polski”, fundację przypisuje Bolesławowi Chrobremu w 1006 roku. Najdawniejsza i nieprzerwana tradycja benedyktyńska sięgająca XI wieku wspomina także o obecności w tym miejscu relikwii Drzewa Krzyża Świętego, które stały się najcenniejszym skarbem tego miejsca i przyczyniły się do powstania pasyjnego i narodowego sanktuarium. Tutaj przychodziły liczne rzesze pielgrzymów i pokutników w tym królowie, kardynałowie, biskupi, dobrodzieje klasztoru, sławne rody polskie, nade wszystko zaś prosty lud, aby przed relikwią Krzyża Świętego rozważać mękę Pańską oraz składać swoje troski, prośby, dary i dziękczynne wota.

Świętokrzyski kościół i klasztor w swojej tysiącletniej historii był świadkiem wielu wydarzeń historycznych, wzlotów i upadków Ojczyzny i sam przeżywał lata pomyślności i rozkwitu, ale także opuszczenia i poniżenia. Wielokrotnie był okradany i niszczony przez pożary, najazdy, ale także odbudowywany i powiększany. 11 czerwca 1819 roku nastąpiła kasata opactwa benedyktyńskiego. Od 1882 roku do początku II wojny światowej w murach pobenedyktyńskiego klasztoru mieściło się więzienie, a w czasie II wojny światowej obóz zagłady dla jeńców radzieckich. W październiku 1914 r. została wysadzona w powietrze wieża kościoła w następstwie czego spłonęły organy, częściowo zapadło się sklepienie kościoła, a spadające głazy wieży zatarasowały wejście do kościoła. Po pięknej świątyni pozostała prawie ruina, a cenne obrazy Franciszka Smuglewicza wywieziono do Kielc i Bodzentyna. Dopiero w roku 1918 kościół pokryto prowizorycznie deskami i oszklono okna.

2 stycznia 1936 roku zawarto umowę między diecezją sandomierską a Prowincją Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej w Poznaniu. Oblaci w formie wieczystej dzierżawy przejęli kościół z całą własnością kościelną oraz otrzymali pod opiekę znajdujące się tam relikwie Drzewa Krzyża Świętego. O przyjęcie Świętego Krzyża szczególnie zabiegał o. Jan Kulawy OMI i on jako pierwszy przybył tam 16 stycznia 1936 r. Na pamiątkę przybycia oblatów na Święty Krzyż na skale przy bramie wschodniej postawiono 20. metrowy krzyż.

W 2006 roku na Świętym Krzyżu miało miejsce Milenium Życia Monastycznego. W związku z nadchodzącym milenium podjęto szeroko zakrojone prace konserwatorskie. Cały obiekt klasztorno-kościelny na wiele miesięcy stał się miejscem poważnych i nadzwyczajnych remontów. Po sfinalizowaniu przetargów różne firmy przystąpiły do ich realizacji. W ramach tych projektów otynkowano kościół z zewnątrz, założono miedziane rynny, wymieniono na nowe – o podwójnych zespolonych szybach – wszystkie okna w kościele, wymalowano kościół, przeprowadzono renowację i obniżanie bocznych ołtarzy. W kościele i na krużgankach została założona nowa instalacja elektryczna. Pod kościołem została otwarta nowa krypta, do której dojście znajduje się od zewnętrznej, południowej strony kościoła. W kaplicy Krzyża Świętego renowacji został poddany główny ołtarz oraz nagrobek Oleśnickich. Cały kościół i klasztor został podłączony do automatycznego systemu zabezpieczeń przeciwpożarowych i antywłamaniowych. Wokół całego obiektu klasztorno-kościelnego zostało założono oświetlenie halogenowe.

Po wielu latach starań i zabiegów podjęto decyzję o odbudowie wieży, która z końcem października 1914 r. została wysadzona w powietrze. Wiosną 2013 r. przystąpiono do jej odbudowy. Na stulecie jej zburzenia powstała nowa wieża. Do jej odbudowy zużyto 545 sztuk kamienia z piaskowca pochodzący z rejonu województwa świętokrzyskiego. Hełm wieży wykonany został w konstrukcji stalowej pokryty blachą miedzianą. Jego wysokość wynosi 21 metrów, a ciężar 40 ton. Wysokość całkowita wieży wynosi 51, 37 metrów od poziomu progu kościoła. Na wieży dla zwiedzających dostępny jest taras widokowy, a prowadzi do niego 192 stopni. Odbudowaną wieżę poświęcił były bp sandomierski, a późniejszy abp szczecińsko-kamieński Andrzej Dzięga.

Dzięki osobistym staraniom biskupa ordynariusza Krzysztofa Nitkiewicza, 16 czerwca 2013 roku świętokrzyski kościół został podniesiony do godności bazyliki mniejszej. To uhonorowanie przyśpieszyło szereg kolejnych prac rewitalizacyjnych w samej bazylice: położono nową posadzkę marmurową i zainstalowano dwa rzędy nowych ławek z przejściem w środku.

Życie i działalność świętokrzyskiego sanktuarium pozostaje taka sama – uświęcenie pielgrzymów, pątników, ewangelizacja, sakramentalne uświęcenie i tworzenie przestrzeni sacrum. Tak benedyktyni wczoraj, jak i oblaci dzisiaj wyciskają pieczęć własnego charyzmatu w klasztorze świętokrzyskim. Sanktuarium świętokrzyskie, inaczej niż dawniej benedyktyńskie, promieniuje Chrystusem po oblacku: ewangelizacyjnie, maryjnie, wspólnotowo, misyjnie i gościnnie. Święty Krzyż rodzi nowych misjonarzy dla Polski i całego świata – tutaj bowiem mieści się nowicjat Polskiej Prowincji Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalnej. I tak nadal spełnia swoje posłannictwo, tak wpisuje się w dzieje zbawienia. (opr. dm)

- POKAŻ MNIEJ -