Sandomierska Kapituła Katedralna

Istnienie sandomierskiej kapituły kolegiackiej datuje się co najmniej na rok 1191. W 1818 r. stała się ona katedralną. W dawnych wiekach ze względu na uposażenie i znaczenie spośród wszystkich kapituł kolegiackich tylko sandomierska i łowicka starały się naśladować w pełni kapituły katedralne. W diecezji krakowskiej istniało 19 kapituł kolegiackich. Pierwsze miejsce wśród nich i bezpośrednio po katedralnej zajmowała kapituła kolegiaty sandomierskiej. Okres najświetniejszego rozwoju kapituły sandomierskiej przypada na wiek XVIII. Personalnie posiadała najliczniejszą obsadę: 7 prałatów (prepozyt, dziekan, archidiakon, scholastyk, kantor, kustosz, kanclerz) i 16 kanoników (w tym dwóch kaznodziejów i dwóch penitencjarzy). W sprawowaniu służby Bożej w kolegiacie, a później w katedrze kapituła miała do pomocy niższe kolegia:

• wikariusze, których liczba stopniowo zmniejszała się z dwunastu,
• mansjonarze (8 osób), których obowiązkiem od XV w. do 1825 r. było odmawianie oficjum o NMP i odprawienie wotywy “De Beata”,
• psałterzyści (8 osób) śpiewali Psalmy podczas codziennych nabożeństw w latach 1682-1825,
• altarzyści (7 osób), byli to kapłani odprawiający Msze św. fundacyjnie w latach 1717-1786.

W sumie członków kapituły i osób wspomagających w służbie Bożej było 58. Od roku 1818 kapituła liczy 4 prałatów i 8 kanoników gremialnych. Od 1735 r. istnieją sandomierscy kanonicy honorowi. W 1896 r. reskryptem Sekretariatu Stanu kapituła otrzymała prawo zmiany stroju chórowego z czarnego na fioletowy. W latach 1717-1734 kapituła była proboszczem habitualnym parafii kolegiackiej a później katedralnej. W latach 1818-1983 kapituła katedralna uczestniczyła w zarządzaniu diecezją, stanowiąc senat biskupa, wyrażający zgodę lub wypowiadający swe zdanie przy podejmowaniu przewidzianych przez prawo decyzji w zarządzie diecezji. Sede vacante kapituła wybierała wikariusza kapitulnego. W ciągu 800 lat przez kapitułę sandomieską przeszło wiele wybitnych osób zasłużonych dla życia Kościoła i Ojczyzny. Wystarczy wspomnieć błogosławionych: Wincentego Kadłubka, Czesława, Jana Prandotę, kandydatów na ołtarze: bp Nanker, ks. A. Rewera i bp Piotr Gołębiowski oraz około 80 biskupów, w tym wielu bardzo wybitnych np. prymas M. Trąba, kard. Z. Oleśnicki, ludzi zasłużonych dla nauki: Jan Długosz, Hugo Kołłątaj, Wincenty Granat.

Do lat osiemdziesiątych obecnego stulecia alumni seminarium pod przewodnictwem kanonika hebdomadariusza śpiewali w niedzielę “Tercję” oraz Nieszpory. W czwartki członkowie kapituły odprawiali Mszę św. “Cibavit”.

Skład osobowy kapituły sandomierskiej podał ks. J. Wiśniewski w “Katalogu prałatów i kanoników sandomierskich od 1186 do 1926 roku”, Radom 1928. Później ukazało się “Uzupełnienie do Katalogu prałatów i kanoników sandomierskich” wydane przez M. Niwińskiego i J. Wiśniewskiego, Sandomierz 1938.

Prałaci

  1. Dziekan Kapituły: Ks. dr Jan Biedroń
  2. Archidiakon: Ks. Zbigniew Mistak
  3. Scholastyk: Ks. Marian Kondysar
  4. Kustosz: Ks. Józef Szczepański

Kanonicy gremialni

  1. Ks. dr Michał Mierzwa
  2. Ks. Zygmunt Gil
  3. Ks. Krzysztof Rusiecki
  4. Penitencjarz: Ks. Bogusław Pitucha
  5. Ks. prof. dr hab. Leon Siwecki
  6. Ks. dr Roman Janiec
  7. Ks. Andrzej Rusak
  8. Ks. dr Krzysztof Cisek

Seniorzy

  1. Ks. infułat prof. dr hab. Józef Krasiński
  2. Ks. prałat dr Czesław Murawski
  3. Ks. prałat dr Jerzy Lewiński
  4. Ks. prałat dr Wiesław Wilk
  5. Ks. prałat dr Adam Kończak
  6. Ks. prałat dr Waldemar Gałązka
  7. Ks. kan. dr Kazimierz Skawiński
  8. Ks. kan. dr Jacek Beksiński

Kanonicy honorowi

  1. Ks. Dariusz Janusz Bęc
  2. Ks. Paweł Bielecki
  3. Ks. Jan Butryn
  4. Ks. Stanisław Tadeusz Gieroń
  5. Ks. dr Zygmunt Marian Grabiec
  6. Ks. Franciszek Grela
  7. Ks. dr Michał Grochowina
  8. Ks. Wiesław Gucwa
  9. Ks. dr Władysław Gwóźdź
  10. Ks. dr Kazimierz Hara
  11. Ks. Jan Jagodziński
  12. Ks. prof. dr hab. Zdzisław Janiec
  13. Ks. Wiesław Henryk Kowalewski
  14. Ks. dr Marek Jan Kozera
  15. Ks. Henryk Krawczyk
  16. Ks. Józef Krawczyk
  17. Ks. dr Bogdan Krempa
  18. Ks. dr Marek Kumór
  19. Ks. Tomasz Lis
  20. Ks. Stefan Marian Kryj
  21. Ks. Krzysztof Krzemiński
  22. Ks. Tadeusz Mach
  23. Ks. Andrzej Machowicz
  24. Ks. Włodzimierz Mazur
  25. Ks. Marian Molga
  26. Ks. dr hab. Tomasz Moskal
  27. Ks. Mieczysław Murawski
  28. Ks. Adam Nowak
  29. Ks. Tadeusz Antoni Ocimek
  30. Ks. Krzysztof Jan Pałac
  31. Ks. Jan Pawlik
  32. Ks. dr Wojciech Franciszek Pietraszek
  33. Ks. Mariusz Piotrowski
  34. Ks. dr Witold Płaza
  35. Ks. Czesław Przewłocki
  36. Ks. Jerzy Siara
  37. Ks. Jan Sobczak
  38. Ks. dr Jacek Bolesław Staszak
  39. Ks. dr Stanisław Szczerek
  40. Ks. Józef Śmigiel
  41. Ks. Wacław Tomczyk
  42. Ks. Józef Turoń
  43. Ks. Jan Feliks Wamyj
  44. Ks. Ryszard Wamyj
  45. Ks. Zygmunt Wandas
  46. Ks. dr Albert Warso
  47. Ks. dr Dariusz Ryszard Woźniczka
  48. Ks. Ryszard Zbyrad
  49. Ks. Grzegorz Zwoliński