Sandomierska Kapituła Katedralna

Istnienie sandomierskiej kapituły kolegiackiej datuje się co najmniej na rok 1191. W 1818 r. stała się ona katedralną. W dawnych wiekach ze względu na uposażenie i znaczenie spośród wszystkich kapituł kolegiackich tylko sandomierska i łowicka starały się naśladować w pełni kapituły katedralne. W diecezji krakowskiej istniało 19 kapituł kolegiackich. Pierwsze miejsce wśród nich i bezpośrednio po katedralnej zajmowała kapituła kolegiaty sandomierskiej. Okres najświetniejszego rozwoju kapituły sandomierskiej przypada na wiek XVIII. Personalnie posiadała najliczniejszą obsadę: 7 prałatów (prepozyt, dziekan, archidiakon, scholastyk, kantor, kustosz, kanclerz) i 16 kanoników (w tym dwóch kaznodziejów i dwóch penitencjarzy). W sprawowaniu służby Bożej w kolegiacie, a później w katedrze kapituła miała do pomocy niższe kolegia:

• wikariusze, których liczba stopniowo zmniejszała się z dwunastu,
• mansjonarze (8 osób), których obowiązkiem od XV w. do 1825 r. było odmawianie oficjum o NMP i odprawienie wotywy “De Beata”,
• psałterzyści (8 osób) śpiewali Psalmy podczas codziennych nabożeństw w latach 1682-1825,
• altarzyści (7 osób), byli to kapłani odprawiający Msze św. fundacyjnie w latach 1717-1786.

W sumie członków kapituły i osób wspomagających w służbie Bożej było 58. Od roku 1818 kapituła liczy 4 prałatów i 8 kanoników gremialnych. Od 1735 r. istnieją sandomierscy kanonicy honorowi. W 1896 r. reskryptem Sekretariatu Stanu kapituła otrzymała prawo zmiany stroju chórowego z czarnego na fioletowy. W latach 1717-1734 kapituła była proboszczem habitualnym parafii kolegiackiej a później katedralnej. W latach 1818-1983 kapituła katedralna uczestniczyła w zarządzaniu diecezją, stanowiąc senat biskupa, wyrażający zgodę lub wypowiadający swe zdanie przy podejmowaniu przewidzianych przez prawo decyzji w zarządzie diecezji. Sede vacante kapituła wybierała wikariusza kapitulnego. W ciągu 800 lat przez kapitułę sandomieską przeszło wiele wybitnych osób zasłużonych dla życia Kościoła i Ojczyzny. Wystarczy wspomnieć błogosławionych: Wincentego Kadłubka, Czesława, Jana Prandotę, kandydatów na ołtarze: bp Nanker, ks. A. Rewera i bp Piotr Gołębiowski oraz około 80 biskupów, w tym wielu bardzo wybitnych np. prymas M. Trąba, kard. Z. Oleśnicki, ludzi zasłużonych dla nauki: Jan Długosz, Hugo Kołłątaj, Wincenty Granat.

Do lat osiemdziesiątych obecnego stulecia alumni seminarium pod przewodnictwem kanonika hebdomadariusza śpiewali w niedzielę “Tercję” oraz Nieszpory. W czwartki członkowie kapituły odprawiali Mszę św. “Cibavit”.

Skład osobowy kapituły sandomierskiej podał ks. J. Wiśniewski w “Katalogu prałatów i kanoników sandomierskich od 1186 do 1926 roku”, Radom 1928. Później ukazało się “Uzupełnienie do Katalogu prałatów i kanoników sandomierskich” wydane przez M. Niwińskiego i J. Wiśniewskiego, Sandomierz 1938.

Prałaci

  1. Dziekan Kapituły: Ks. dr Jan Biedroń
  2. Archidiakon: Ks. Zbigniew Mistak
  3. Scholastyk: Ks. Marian Kondysar
  4. Kustosz: Ks. Józef Szczepański

Kanonicy gremialni

  1. Ks. dr Michał Mierzwa
  2. Ks. dr Jacek Beksiński – Penitencjarz
  3. Ks. Zygmunt Gil
  4. Ks. Krzysztof Rusiecki
  5. Ks. Bogusław Pitucha
  6. Ks. prof. dr hab. Leon Siwecki
  7. Ks. dr Roman Janiec
  8. Ks. Andrzej Rusak

Seniorzy

  1. Ks. infułat prof. dr hab. Józef Krasiński
  2. Ks. prałat dr Czesław Murawski
  3. Ks. prałat dr Jerzy Lewiński
  4. Ks. prałat dr Wiesław Wilk
  5. Ks. prałat dr Adam Kończak
  6. Ks. prałat dr Waldemar Gałązka
  7. Ks. dr Kazimierz Skawiński

Kanonicy honorowi

  1. Ks. Dariusz Janusz Bęc
  2. Ks. Paweł Bielecki
  3. Ks. Jan Butryn
  4. Ks. dr Krzysztof Cisek
  5. Ks. prof. dr hab. Jan Chwałek
  6. Ks. Stanisław Tadeusz Gieroń
  7. Ks. dr Zygmunt Marian Grabiec
  8. Ks. Franciszek Grela
  9. Ks. dr Michał Grochowina
  10. Ks. Wiesław Gucwa
  11. Ks. dr Władysław Gwóźdź
  12. Ks. dr Kazimierz Hara
  13. Ks. Jan Jagodziński
  14. Ks. prof. dr hab. Zdzisław Janiec
  15. Ks. Wiesław Henryk Kowalewski
  16. Ks. dr Marek Jan Kozera
  17. Ks. Henryk Krawczyk
  18. Ks. Józef Krawczyk
  19. Ks. dr Bogdan Krempa
  20. Ks. dr Marek Kumór
  21. Ks. Tomasz Lis
  22. Ks. Stefan Marian Kryj
  23. Ks. Krzysztof Krzemiński
  24. Ks. Tadeusz Mach
  25. Ks. Andrzej Machowicz
  26. Ks. Włodzimierz Mazur
  27. Ks. Marian Molga
  28. Ks. dr hab. Tomasz Moskal
  29. Ks. Mieczysław Murawski
  30. Ks. Adam Nowak
  31. Ks. Tadeusz Antoni Ocimek
  32. Ks. Krzysztof Jan Pałac
  33. Ks. Jan Pawlik
  34. Ks. dr Wojciech Franciszek Pietraszek
  35. Ks. Mariusz Piotrowski
  36. Ks. dr Witold Płaza
  37. Ks. Czesław Przewłocki
  38. Ks. Jerzy Siara
  39. Ks. Jan Sobczak
  40. Ks. dr Jacek Bolesław Staszak
  41. Ks. dr Stanisław Szczerek
  42. Ks. Józef Śmigiel
  43. Ks. Wacław Tomczyk
  44. Ks. Józef Turoń
  45. Ks. Jan Feliks Wamyj
  46. Ks. Ryszard Wamyj
  47. Ks. Zygmunt Wandas
  48. Ks. dr Albert Warso
  49. Ks. dr Dariusz Ryszard Woźniczka
  50. Ks. Ryszard Zbyrad
  51. Ks. Grzegorz Zwoliński