Sandomierska Kapituła Katedralna

Istnienie sandomierskiej kapituły kolegiackiej datuje się co najmniej na rok 1191. W 1818 r. stała się ona katedralną. W dawnych wiekach ze względu na uposażenie i znaczenie spośród wszystkich kapituł kolegiackich tylko sandomierska i łowicka starały się naśladować w pełni kapituły katedralne. W diecezji krakowskiej istniało 19 kapituł kolegiackich. Pierwsze miejsce wśród nich i bezpośrednio po katedralnej zajmowała kapituła kolegiaty sandomierskiej. Okres najświetniejszego rozwoju kapituły sandomierskiej przypada na wiek XVIII. Personalnie posiadała najliczniejszą obsadę: 7 prałatów (prepozyt, dziekan, archidiakon, scholastyk, kantor, kustosz, kanclerz) i 16 kanoników (w tym dwóch kaznodziejów i dwóch penitencjarzy). W sprawowaniu służby Bożej w kolegiacie, a później w katedrze kapituła miała do pomocy niższe kolegia:

• wikariusze, których liczba stopniowo zmniejszała się z dwunastu,
• mansjonarze (8 osób), których obowiązkiem od XV w. do 1825 r. było odmawianie oficjum o NMP i odprawienie wotywy „De Beata”,
• psałterzyści (8 osób) śpiewali Psalmy podczas codziennych nabożeństw w latach 1682-1825,
• altarzyści (7 osób), byli to kapłani odprawiający Msze św. fundacyjnie w latach 1717-1786.

W sumie członków kapituły i osób wspomagających w służbie Bożej było 58. Od roku 1818 kapituła liczy 4 prałatów i 8 kanoników gremialnych. Od 1735 r. istnieją sandomierscy kanonicy honorowi. W 1896 r. reskryptem Sekretariatu Stanu kapituła otrzymała prawo zmiany stroju chórowego z czarnego na fioletowy. W latach 1717-1734 kapituła była proboszczem habitualnym parafii kolegiackiej a później katedralnej. W latach 1818-1983 kapituła katedralna uczestniczyła w zarządzaniu diecezją, stanowiąc senat biskupa, wyrażający zgodę lub wypowiadający swe zdanie przy podejmowaniu przewidzianych przez prawo decyzji w zarządzie diecezji. Sede vacante kapituła wybierała wikariusza kapitulnego. W ciągu 800 lat przez kapitułę sandomieską przeszło wiele wybitnych osób zasłużonych dla życia Kościoła i Ojczyzny. Wystarczy wspomnieć błogosławionych: Wincentego Kadłubka, Czesława, Jana Prandotę, kandydatów na ołtarze: bp Nanker, ks. A. Rewera i bp Piotr Gołębiowski oraz około 80 biskupów, w tym wielu bardzo wybitnych np. prymas M. Trąba, kard. Z. Oleśnicki, ludzi zasłużonych dla nauki: Jan Długosz, Hugo Kołłątaj, Wincenty Granat.

Do lat osiemdziesiątych obecnego stulecia alumni seminarium pod przewodnictwem kanonika hebdomadariusza śpiewali w niedzielę „Tercję” oraz Nieszpory. W czwartki członkowie kapituły odprawiali Mszę św. „Cibavit”.

Skład osobowy kapituły sandomierskiej podał ks. J. Wiśniewski w „Katalogu prałatów i kanoników sandomierskich od 1186 do 1926 roku”, Radom 1928. Później ukazało się „Uzupełnienie do Katalogu prałatów i kanoników sandomierskich” wydane przez M. Niwińskiego i J. Wiśniewskiego, Sandomierz 1938.

Prałaci

  1. Dziekan Kapituły: Ks. dr Jan Biedroń
  2. Archidiakon: Ks. mgr Zbigniew Mistak
  3. Scholastyk: Ks. Marian Kondysar
  4. Kustosz: Ks. mgr Józef Szczepański

Kanonicy gremialni

  1. Ks. dr Michał Mierzwa
  2. Ks. dr Jacek Beksiński
  3. Ks. dr Kazimierz Skawiński – Penitencjarz
  4. Ks. Zygmunt Gil
  5. Ks. mgr lic. Krzysztof Rusiecki
  6. Ks. mgr Bogusław Pitucha
  7. Ks. prof. dr hab. Leon Siwecki
  8. Ks. dr Roman Janiec

Seniorzy

  1. Ks. infułat prof. dr hab. Józef Krasiński
  2. Ks. prałat dr Czesław Murawski
  3. Ks. prałat dr Jerzy Lewiński
  4. Ks. prałat dr Wiesław Wilk
  5. Ks. prałat dr Adam Kończak
  6. Ks. prałat dr Waldemar Gałązka

Kanonicy honorowi

  1. Ks. mgr lic. Dariusz Janusz Bęc
  2. Ks. mgr lic. Paweł Bielecki
  3. Ks. mgr lic. Jan Butryn
  4. Ks. prof. dr hab. Jan Chwałek
  5. Ks. mgr Stanisław Tadeusz Gieroń
  6. Ks. dr Zygmunt Marian Grabiec
  7. Ks. mgr Franciszek Grela
  8. Ks. Wiesław Gucwa
  9. Ks. dr Władysław Gwóźdź
  10. Ks. dr Kazimierz Hara
  11. Ks. Jan Jagodziński
  12. Ks. prof. dr hab. Zdzisław Janiec
  13. Ks. mgr lic. Wiesław Henryk Kowalewski
  14. Ks. dr Marek Jan Kozera
  15. Ks. Henryk Krawczyk
  16. Ks. mgr lic. Józef Krawczyk
  17. Ks. mgr lic. Tomasz Lis
  18. Ks. mgr Stefan Marian Kryj
  19. Ks. Krzysztof Krzemiński
  20. Ks. Tadeusz Mach
  21. Ks. mgr Andrzej Machowicz
  22. Ks. mgr Włodzimierz Mazur
  23. Ks. Marian Molga
  24. Ks. dr hab. Tomasz Moskal
  25. Ks. Mieczysław Murawski
  26. Ks. Adam Nowak
  27. Ks. Tadeusz Antoni Ocimek
  28. Ks. Krzysztof Jan Pałac
  29. Ks. mgr Jan Pawlik
  30. Ks. dr Wojciech Franciszek Pietraszek
  31. Ks. mgr lic. Mariusz Piotrowski
  32. Ks. dr Witold Płaza
  33. Ks. Czesław Przewłocki
  34. Ks. mgr Andrzej Rusak
  35. Ks. mgr Jerzy Siara
  36. Ks. mgr Jan Sobczak
  37. Ks. dr Jacek Bolesław Staszak
  38. Ks. dr Stanisław Szczerek
  39. Ks. mgr Józef Śmigiel
  40. Ks. Wacław Tomczyk
  41. Ks. mgr Józef Turoń
  42. Ks. Jan Feliks Wamyj
  43. Ks. Ryszard Wamyj
  44. Ks. mgr Zygmunt Wandas
  45. Ks. dr Dariusz Ryszard Woźniczka
  46. Ks. mgr Ryszard Zbyrad
  47. Ks. mgr Grzegorz Zwoliński