90-lecie Państwa Watykańskiego

Foto. Episkopat

11 lutego, mija 90 rocznica utworzenia Państwa Miasta Watykańskiego. Powstało ono na mocy podpisania Traktatów Laterańskich, zawartych między Stolicą Apostolską a Włochami 11 lutego 1929 roku. W imieniu papieża Piusa XI podpisał je sekretarz stanu, kard. Pietro Gasparri, a ze strony rządu włoskiego Benito Mussolini. Umowa ta zapewniła uznanie przez Królestwo Włoch własności i wyłącznej suwerenności Stolicy Apostolskiej na określonym terytorium.

W 1929 roku, w dawnym pałacu biskupów Rzymu – na Lateranie – podpisano trzy dokumenty. Układ laterański potwierdzał niezależność papieża i przyznawał mu władzę nad własnym terytorium. Zawierał on także konkordat między Stolicą Apostolską a Włochami oraz konwencję finansową dotyczącą odszkodowań po likwidacji Państwa Kościelnego w 1870 roku. W układzie znalazła się także Deklaracja o powstaniu Watykanu (Città del Vaticano), tworząca podstawę prawną dla autonomicznego papieskiego terytorium.

Nazewnictwo

Istnienie Państwa Miasta Watykan jest ściśle związane z Kościołem katolickim i jego centralnymi organami nazywanymi Stolicą Apostolską. Określenie „Stolica Apostolska” jest szersze niż „Państwo Watykańskie” i odnosi się do Biskupa Rzymu jako najwyższej władzy w Kościele oraz głowy kolegium biskupów. Mianem tym obejmuje się także wspomagające papieża w jego misji rządzenia Kościołem Powszechnym Sekretariat Stanu oraz poszczególne dykasterie Kurii Rzymskiej. Stolica Apostolska jest instytucją, która w świetle prawa i praktyki międzynarodowej ma osobowość prawną, podpisuje traktaty oraz mianuje i przyjmuje przedstawicieli dyplomatycznych.

Terytorium

Watykan obejmuje terytorium liczące 0,44 km kwadratowego, będąc najmniejszym zarówno pod względem powierzchni, jak i liczby mieszkańców państwem świata. Jego granice wyznaczają mury watykańskie oraz ograniczająca plac św. Piotra linia łącząca dwa ramiona kolumnady. Jurysdykcja watykańska rozciąga się także na pewne strefy w Rzymie i poza nim, posiadające status eksterytorialny. Są to bazyliki papieskie: św. Jana na Lateranie, Santa Maria Maggiore i św. Pawła za Murami. Ponadto status eksterytorialności przysługuje także rezydencji Ojca Świętego w Castel Gandolfo oraz budynkom dykasterii Kurii Rzymskiej.

Model i atrybuty Państwa Watykańskiego

Państwo Watykańskie jest monarchią absolutną. Jego głową jest Ojciec Święty, który posiada pełnię władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej.

Jako suwerenny podmiot prawa międzynarodowego Watykan posiada własną flagę oraz hymn. Oficjalna flaga składa się z dwóch pól ułożonych w pionie o równych kształtach i wymiarach. Pole po lewej stronie jest złote (żółte) zaś prawe białe. Na białej części widnieją klucze do niebios św. Piotra – złoty i srebrny. Klucze związane są na dole czerwonym sznurem, na górze „ukoronowane” papieską tiarą. Hymn Stolicy Apostolskiej wykorzystuje muzykę Marszu religijnego, skomponowanego przez Charlesa Gounoda na uroczystości 50-lecia święceń kapłańskich Piusa IX.

Na mocy Traktatów Laterańskich Państwo Watykańskie ma także prawo do bicia własnej monety. Na ich awersie umieszczona jest podobizna papieża i rok pontyfikatu. Zgodnie z umową z rządem włoskim z roku 2000 wartość nominalna emitowanych monet nie może przekraczać 670 tys. euro.