W sobotę 24 stycznia 2026 r. w Rakowie (pow. kielecki) odbędzie się Diecezjalne Nabożeństwo Ekumeniczne, uroczyste powołanie Centrum Ekumenicznego Diecezji Sandomierskiej „Via Concordia” oraz panel naukowy poświęcony międzywyznaniowej historii Rakowa i jego dziedzictwu kulturowemu. Wydarzenie wpisuje się w regionalne obchody Tygodnia Modlitw o Jedność Chrześcijan i stanowi jedno z najważniejszych ekumenicznych wydarzeń na początku 2026 roku.
Centralnym punktem programu będzie diecezjalne nabożeństwo ekumeniczne w Sanktuarium Matki Bożej Cudownej Przemiany w Rakowie (kościół parafialny pw. Świętej Trójcy), które rozpocznie się o godz. 13:00. Modlitwie przewodniczyć będzie Biskup Sandomierski Krzysztof Nitkiewicz wraz z przedstawicielami różnych wspólnot chrześcijańskich obecnych na Ziemi Świętokrzyskiej. W ekumenicznej czyli międzywyznaniowej wspólnej modlitwie wezmą udział duchowni: Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, Kościoła Polskokatolickiego, Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego oraz w roli gospodarzy – Kościoła Rzymskokatolickiego. Liturgii towarzyszyć będzie akompaniament gry organowej Dariusza Zasadowskiego oraz zespołu FLORIPARI wykonującego muzykę dawną na historycznych instrumentach. Kształt ekumenicznego spotkania wokół Rakowskiego ołtarza podkreśla wspólnotowy i ponad wyznaniowy charakter modlitwy, której teksty w tym roku są oparte o rozważania biblijne zaczerpnięte z Listu św. Pawła do Efezjan (Ef 4,1–13). Materiały do ekumenicznych spotkań na całym świecie na tegoroczny Tydzień Modlitw o Jedność Chrześcijan zostały przygotowane przez wiernych Ormiańskiego Kościoła Apostolskiego wraz z wiernymi z Ormiańskich Kościołów Katolickiego i Ewangelickiego.
Bezpośrednio po nabożeństwie ekumenicznym w Sanktuarium nastąpi uroczyste oficjalne powołanie Centrum Ekumenicznego „Via Concordia” w Rakowie, którego celem jest rozwijanie inicjatyw na rzecz dialogu międzywyznaniowego, edukacji ekumenicznej oraz badań naukowych nad dziedzictwem religijnym regionu świętokrzyskiego i terenu diecezji sandomierskiej. Centrum ma służyć jako przestrzeń współpracy środowisk kościelnych różnych wyznań, dyskusji akademickich i poszerzania horyzontów kulturalnych, a także jako punkt odniesienia dla projektów krajowych i międzynarodowych związanych z tematyką jedności chrześcijan i dialogu międzyreligijnego. Uroczystość inauguracji Centrum odbędzie się w historycznym, zabytkowym budynku „Domu Wójta” w Rakowie, jednego z najważniejszych materialnych świadectw historii dawnej wspólnoty Braci Polskich, nazywanych również arianami. Raków w XVI i XVII wieku był jednym z najważniejszych ośrodków myśli reformacyjnej w Europie Środkowej, miejscem rozwoju edukacji, teologii i kultury, zwłaszcza poprzez ówczesną Akademię Rakowską a dzieje samego miasta założonego w 1537 roku przez kasztelana Jana Sienieńskiego z Pomorzan (herbu Dębno), pozostają do dziś symbolem religijnego pluralizmu Rzeczypospolitej.
O godz. 14:30 w atrium rakowskiej szkoły rozpocznie się panel naukowy pt. „Raków: historia i ekumenizm”. Wystąpienia naukowe będą dedykowane wielowyznaniowemu lokalnemu dziedzictwu oraz jego znaczeniu dla współczesnego dialogu między wspólnotami chrześcijańskimi. Program wydarzenia łączy refleksję historyczną, kulturoznawczą i teologiczną, ukazując Raków ponownie jako ważny punkt na mapie pamięci religijnej Polski.
Na uwagę zasługuje występ zespołu muzyki dawnej FLORIPARI z Krakowa, który zaprezentuje utwory z „Kancjonału Rakowskiego” z 1625 roku – jednego z najważniejszych zabytków protestanckiej kultury muzycznej dawnej Rzeczypospolitej. Muzyka stanie się w tym kontekście nie tylko artystycznym, lecz także duchowym żywym świadectwem dziedzictwa epoki Reformacji.
W części naukowej wystąpi dr Marzena Grosicka z kieleckiej delegatury Instytutu Pamięci Narodowej, która przybliży historię miejsc pochówku dawnych społeczności Rakowa, takich jak Górka Luterska i Cmentarz żydowski. Ponadto, dr hab. Aleksandra Patalas, prof. Uniwersytetu Jagiellońskiego, specjalistka w zakresie historii muzyki dawnej, przedstawi postać ks. dra Cypriana Józefa Langiego – kapłana, duszpasterza i muzyka związanego z rakowską parafią.
Organizatorzy podkreślają, że wydarzenie ma wymiar nie tylko religijny, lecz także społeczny i edukacyjny. Jego celem jest ukazanie Rakowa jako miejsca, w którym historia różnorodności wyznaniowej może inspirować nowe pokolenia do budowania współczesnej kultury dialogu, wzajemnego szacunku i współpracy ponad podziałami.
